60-80 DÖNEMİ TÜRKİYE SOLU VE “ULUSAL” HASSASİYET

Türkiye solunun “ulus” ve “ulusal” kelimeleri ile yaşadığı tecrübe bir bakıma tarihsel sürecinde yaşanan kırılmaları özetler niteliktedir. Zira Türkiye solunun “ulus” ve “ulusal” kavramları ile ilişkisi aslında Kemalizmle arasındaki mesafeyi ölçmek için de kullanılmaktadır. Ana kırılma noktaları ile bakılacak olursa Kemalizmle daha az mesafeli olduğu hatta belirli bir bölümünün Kemalist devrimi referans aldığı 1960-1980 döneminde […]

28 ŞUBAT SÜRECİ, KEMALİZM VE LAİKLİK

1990’lı yıllar Kemalizmin düşünsel gelişimi açısından bir dönüm noktasıdır. 12 Eylül’ün Türkiye’yi sürüklediği ortam Kemalizmin de belirli ölçülerde restorasyona uğramasına neden olmuştur. Kemalizm artık bu dönemden itibaren 12 Eylül’ün perçinlediği “resmi ideoloji”nin gölgesinde yaşama şansı bulabilmiştir. 12 Eylül sonrasında artık Kemalizm adına üretilen siyasetin genel karakteri, askeri darbe ile getirilen düzen içinde belli başlı genel […]

ABD GÖZÜYLE 27 MAYIS: WALTER F. WEIKER VE THE TURKISH REVOLUTION 1960-1961

27 Mayıs askeri müdahalesi yalnızca ülke içinde değil, ülke dışında da önemli yankılar uyandırmıştır. Soğuk Savaş’ın Atlantik cephesinin temsilcisi ABD, 27 Mayıs’ı yakından takip eden ülkelerin başında gelmektedir. Resmi makamlardan yapılan açıklamaların yanı sıra think-tank kuruluşlarını da dereye sokan ABD, Brookings Institute adlı kuruluşun Dış Siyaset İncelemeleri Bölümü’nde Araştırma Asistanı olarak çalışan ve 1959 ile […]

DEVRİM-DARBE İKİLEMİNİN DIŞINDA 27 MAYIS’I ANLAMAYA ÇALIŞMAK

          Gri tonlarını kaybeden düşünce kültürleri topluma ikiden fazla seçenek bırakmadığı için her konu iki farklı uç dışında bir yaklaşımla irdelenemez. Alternatif bir görüş geliştirmek ise içinde yaptığı vurgular ya da düşüncenin temelini açıklamayan bir takım “anahtar kelimeler” sebebiyle herhangi bir uca eğilim gösterdiği şeklinde yorumlanarak mahkum edilir. Alternatif yolların tıkanmasıyla oluşan düşünsel bunalım içinden […]

Günümüz Türkiyesi’nde Kemalistlerin Aydınlanma ile İmtihanı

            Aydınlanma kavramının bugün Kemalistlerin zihin dünyalarındaki yerini oluşturan ana unsurlar Aydınlanma çağının gerçeklerini daha çok yansıtmaktadır. Başka bir deyişle Kemalistlerin aydınlanma kavramı ile ilişkisi kavramın kuruluş sürecindeki içeriği ile daha yakın bir ilişkiyi ifade etmektedir. Bu yakın ilişkiyi sağlayan bağlantı noktası ise Cumhuriyetin aydınlanma kavramına bakışı ile de doğrudan ilgilidir. Cumhuriyetin ilanı ve Kemalizmin […]

KEMALİZM BİR İDEOLOJİ MİDİR?: TEMEL SORU(N)LAR ÜZERİNDEN BİR GİRİŞ DENEMESİ

1935 yılında CHP’nin parti programına dahil olduğu günden bugüne Kemalizmin bir ideoloji olup olmadığı tartışma konusu olmuştur. Bu meseleyi incelerken ideoloji kavramına “dünyayı anlama ve açıklamanın bir aracı” olarak bakmaya çalışacağız. Bunun yanı sıra ideolojinin kendi içinde tutarlı bir bütünlük olduğundan hareket edeceğiz. Kemalizmin bir ideoloji olup olmadığını yukarıda sayılan iki özellikle açıklamaya çalıştığımız zaman […]