YUGOSLAVYA: KONTROLSÜZ MİLLİYETÇİLİK-YIKILAN DEVLET

Milliyetçiliğin, yakın tarihte insan yaşamı üzerindeki yıkıcı etkisini gözler önüne seren ve insani değerlerimizi sorgulamaya iten, en acı tecrübelerin yaşandığı topraklardan biridir Yugoslavya. 1918’den 1990’lara kadar geçen süre boyunca bir türlü barış içinde yaşamak mümkün olmamıştır. 1918 yılında önce Üçlü Krallık rejimi oluşturulmuş, sonrasında Yugoslavya adı altında birleşen milletler, 2. Dünya Savaşı yıllarında kendi içlerinde […]

ULUSÇULUK VE KÜRESELLEŞME TARTIŞMALARI

Giriş Ulusçuluk ve Küreselleşme tartışmalarından evvel iki kavramın tarihsel geçmişine bakılması gerekmektedir. Bu konuyu ele almamızın sebebi ulusçuluk kavramının da küreselleşme kavramının da oluşmaya başladığı ve iyice dünyada yaygınlaştığı andan itibaren birbirleriyle mücadele eder konuma geldikleri gözlemlenmiştir. İki kavramın boyutlarını irdelediğimizde birçok alanda karşı karşıya gelip yaygınlaştıklarını görmekteyiz. 16. Yüzyılda Batı Avrupa’da Kapitalizm ile birlikte […]

ULUSÇULUK VE TÜRK ULUSU ÜZERİNE BİR DENEME

Giriş “Ulus nedir? Türk kime denir?” soruları, bir yüzyıldan fazla süredir kafalarımızı meşgul eden ve Türkiye’de bizce üzerinde çok ciddi kafa karışıklıkları bulunan ve bu kafa karışıklıkları nedeniyle de ciddi anlaşmazlıkların yaşandığı sorulardır. Zira, Türk sıklıkla üç farklı modern kavramın da konusu olarak tanımlanmakta ve çok zaman da bu üç kimlikli yapı birbiri ile iç […]

ULUSÇULUĞUN İLERİCİ ÖRNEĞİ OLARAK BİR MAZLUM MİLLETLER İDEOLOJİSİ: TÜRK ULUSÇULUĞU VE TÜRK JEOPOLİTİĞİNE BİR BAKIŞ

Soğuk Savaş’ın sona ermesiyle birlikte Sovyetler Birliği dağılmış ve buna bağlı olarak ABD, jeopolitik anlamda küresel bir hakimiyet zemini yakalamıştır. Aynı zamanda ABD’nin küresel hakimiyet zemini yakalaması, akademik çevrelerde de liberal eğilimi, egemen paradigmaya dönüştürmüştür. Liberal eğilimin egemen paradigmaya dönüşmesi üzerine, ABD’nin küresel zaferini anlatan çok sayıda eser kaleme alınmış ve bu eserlerde Sovyetler Birliği’nin […]

TÜRKİYE’DE KADIN KİMLİĞİ: ERKEK EGEMEN TOPLUMDA KADIN OLMAK

GİRİŞ Türkiye’de kadının bir “birey, vatandaş” olması Ulu Önder Mustafa Kemal ATATÜRK sayesinde gerçekleşmiştir. Onun ortaya koyduğu bu çağdaş sistem sayesinde Türk kadını yüzyıllar sonra yeniden ekonomik, toplumsal ve siyasal yaşamın birer üyesi olmuştur. Ancak Atatürk’ün ölümü sonrası Türkiye’de yozlaştırma ve yobazlaştırma çabaları etkili olmuş ve Türk kadını istenilen çağdaş görünüme oturtulamamıştır. Bugün de hala […]

TÜRK MİLLİYETÇİLİĞİNİN GELİŞİMİ

Milliyetçiliğin Tarihsel Kökeni Millet sözcüğünün anlamı; dil, tarih, kültür gibi kendilerini birleştiren kavramlarla bir üst yapı oluşturabilmiş toplulukların siyasi olarak anlamlandırılmasıdır. Milliyetçilik ise; milletlerin var olma ve yükselme ülküsünün, milletlerin ve toplamda insanlığın gelişmesini sağladığına inanılan bir dünya görüşüdür. Tarihsel olarak milliyetçilik anlayışının kökleri 18.yy kadar uzanır. Aydınlanma devrimiyle gelen hak, eşitlik, cumhuriyet, vatandaşlık fikirleri […]

1976’da Atatürk

Bir kaymakam ile belediye başkam, Atatürk’ün 1921’de T.B.M.M.’nde yaptığı konuşmadan aldıkları bir tümceyi O’nun büstüne yazdırdıkları için kovuşturmaya uğruyorlar; Kaymakam Doğu illerimizden birine “sürülüyor”. Bu haber, 30 Ağustos günlü gazetelerde yer almıştır. Bir mühendis olan ilgili bakanın, Atatürk’e karşı olduğu bilinir. Birkaç ay önce, Kayseri’de, Bursa Nutku diyebilmen konuşmayı çoğaltıp dağıttıkları için öğrenciler mahkemeye verilmişler, […]

ORKUN DERGİSİNDE REJİM TARTIŞMALARI

İkinci Dünya Savaşı’nın ardından uluslararası alanda yeni bir düzenin meydana gelmesiyle Türkiye’de de dengeler değişmiş, kurulmakta olan Batı ittifakına dâhil olmak isteyen İsmet İnönü çok partili hayata geçme kararı almıştır. 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’nin iktidara gelmesiyle birlikte Cumhuriyet Halk Partisi’nin tek parti iktidarı son bulmuş ve bu dönemde farklı düşünce akımları daha belirgin bir şekilde […]

Milliyetçilik Mukaddesatçılık Sarmalı

“Türk Milliyetçiliği” kısmen yerli ve yabancı düşün insanlarının çalışmaları ile uyanmıştır denebilir; fakat esas önemli unsur, “milli” bilinçlerine kavuşmuş ulusların art arda Osmanlı Devleti’ne karşı ayaklanmaları ve bağımsızlıklarını kazanmaları sonucunda ve alınan acı dersler neticesinde uyanışa geçmiştir demek daha yerinde olacaktır. “Başlangıçta söz vardı” düsturuna uygun şekilde Türk Milliyetçiliğinin ilk kıvılcımları da edebiyat alanında kendini […]

“MİLLET” ve “ULUS” KAVRAMLARI ÜZERİNDEN TÜRKİYE DÜŞLEMİ

1. Giriş “Millet” ve “Ulus” sözcükleri, Türkçe’de günlük konuşma dilinde yaygın bir şekilde birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Ancak “Millet” ve “Ulus” kavramları İngilizce’de “nation” sözcüğüyle karşılanmasına karşın Türkçe’de bu iki sözcük, zaman içerisinde farklı içerikler kazanmıştır. Günümüz Türkçesi’nde İngilizce’deki “nation” kavramının karşılığı “Ulus” sözcüğüdür. “Millet” kavramı, Osmanlı Devleti döneminde hiç bir zaman bir etnik grubu ya […]